do strony «rożności»

Bardzo ciekawy tekst, nie tylko ze względu na śląską gwarę, w której został napisany. Proszę zwrócić uwagę, jak został opisany grzech pierworodny i jego dziedziczenie...

Historia zbawiynia po naszymu czyli po śląsku

Kiej tak czytom w Biblii ło raju jak tam Adam z Ewą się żyli, to się myśla, że ten fto pisoł Biblia musioł być chyba z Vaterlandu, bo pisze że boł to ogród na wschodzie. Niekiere górole godajom, że tyn cały raj to boł u nich w górach. No, ale przeca kożdy Ślązok wiy, że tak na prowdy to Raj boł tu u nos, na Śląsku. A boło to tak...

Boło to niy tak blank downo, ale niy boło jeszcze u nos żodnyj gruby, ani huty, ale boło kupa zielonych drzew, zwierzyny i ludzie żyli się szczyśliwie, bo Ponbócek wzion i wszystko stworzoł: słońce kiere świyciło po łoczach, modre niebo, zielone lasy, ląki, pola, ptoki co furgajom po niebie, połno zwierzyny w tych lasach i we wodzie.

Na koniec Ponbócek pedzioł do swoich kamratów: poćcie weznymy i jeszcze stworzymy coś nojlepszego chocia to wszycko jest takie piykne, teroz stworzymy cosik na nosz łobroz: stworzymy ludzi. Kiej to wszystko jest takie piykne to jak weznymy i stworzymy ludzi, i bydom łone sam z nami miyszkac to zoboczcie sie jakie łone bydom szczęśliwe. Domy im towszycko. Zapytocie się do kogo tyn Ponbócek godoł kiej jeszcze żodnego człowieka niy stworzoł. Z Ponbóckiem było tak trocha dziwnie. Bo ich boło trzech.

Pierwszy boł tak jakby najrozsądniejszy i najmądrzejszy z nich, łon to prawie wiedzioł już nojprzód zanim cosik się stało, i łon wszycko planowoł i kierowoł wszystkim, skuli tego nazywali go Łociec. Drugi zaś boł bardzo dobry, dlo niego wszystko co Łojciec pedzioł boło Święte i patrzoł durś jakby ino Łojcowi dogodzić. Czasym kiej Łojciec mioł jakiś pomysł coby jeszcze stworzyć, ale tak do końca niy wiedzioł czy jest to jeszcze potrzebne, czy niy to ten drugi go namowioł coby to stworzoł. I fto wiy może kiejby nie łon toby nos ludzi na świecie nie boło. Łon tak uważnie słuchoł Łojca, że ten go fest kochoł i beztóż nazywoł go Synem. Trzeci z nich boł jakby najmodszy i mioł bardzo bystry umysł. Kiej Łojciec coś wymyśloł, to łon gibko wymyśloł jak to zrobić i już realizowoł tyn pomysł. Czasem jak Syn kajś wyłazioł na przechadzka, i go jakiś czos niy boło w doma, a Łojciec tesknioł za nim to godol to niego: słuchej Duszku być taki dobry, leć i zobocz jak mój synek się daje rady, leć gibko. A tyn bardzo chętnie lecioł (a umioł fest gibko lotać) tak że czasym boł jakby łącznikiym miyndzy Łojcem a Synem.

I tak sie w trojka byli, a mieli tako siła że mogli wszycko zrobić co chcieli, co im ino przyszło do gowy. W jednym byli bardzo podobne tak że ciężko czasem było ich rozróżnić, wszystkie byli niysamowicie piykne, że kiej się paczało na kieregoś z nich to jakiś taki blind bioł, i tak człek móg siedzieć i patrzeć i też boł szczęśliwy. Wyobrażocie się co to było jak łone w trójka się spotkali. I bardzo szczęśliwie im boło sam na Śląsku. Godali łone, że to jest Raj.

No wiync uzgodnili coby stworzyc czlowieka na ich łobroz, żeby rządzioł tymi wszystkimi rzeczami co łoni dlo niego stworzom. Tak jak pomyśleli tak zrobili, Duszek wzion trocha marasu, obkuloł ze wodom i wyrzeźbioł tak piyknie że aż Łociec się zachwycioł. Potym Syn pedzioł: weź Duszku i dej temu człowiekowi trocha twoigo życia, tak coby boł durś taki łobrotny i żywotny jak ty. Miyszkej w człowieku i dej mu trocha naszego szczęścia. Łojciec chętnie przystoł na tyn pomysł i tak też Duszek zrobioł. Stworzyli łone wiync ludzi, stworzyli chopów i kobiyty (kiere były jeszcze trocha piykniejsze niż chopy).

I pedzioł Ponbócek człekowi: Adam (akurat wtencos spotkoł Adama) daja Ci tako wolność weź i rządź tym wszystkim. Jo żech to stworzoł dlo Ciebie, ciesz się tym wszystkim i nazywej te wszystkie rzeczy tak jak Ci się podobo, rozmnażejcie się tyż tak coby jak nojwięcej ludzi mogło korzystać z tego co my stworzymy. I ludzie żyli sie, mieli wszystkiego pod dostatkiem, to co musieli ino robić to patrzeli na to co Ponbócek stworzoł i nazywali to i cieszyli się tym, bo boło to bardzo piykne. Kiej spotkali Ponbócka, to byli jeszcze bardzij szczęśliwi, bo jak się paczało na kieregoś z nich alibo tyż na nich wszystkich to aż człowiek nie wiedzioł co robić i z tego zachwytu i wdziynczności że Łon ich stworzył i za te wszystkie dary bardzo mu dziękowali, i kłoniali mu się. Ponbócek zaś radowoł się razym z nimi.

Ponbócek stworzoł tyż inksze stworzenia jak anioły, kiere durś byli kole Ponbócka, służyli mu i podziwiali też wszystkie te rzeczy kiere Ponbócek stworzoł i Jego samego też podziwiali, tak że często niy mogli wytrzymać i musieli z tego zachwytu śpiywać Ponbóckowi jaki Łon jest piykny.

Boł też tam jeden anioł kiery boł cołkiem bystry, ino że ten pieron boł taki zowistny kiej ludzie i inne anioły tak Ponbóckowi prawiyli i śpiywali. I pomyśloł się: jo tyż jestech cołkiym szprytny i przeca bystrzejszy niż inksze anioły, przeca mie tyż by się mogli łone kłoniać i piyknie mi prawić (nie pomyśloł łon ino fto tyż go boł stworzoł).

No i pewnego razu wzion, jak spotkoł Adama jak się przechadzali z Ewom, pedzioł im tak: sluchejcie ludzie jo coś wiym ino niy wiym cy moga wom pedziec. Adam pado: godej aniołku co jest grane. I ten podstępny aniołek pado im tak: wiym o pewnym skarbie, jest łon zakopany sam pod tym dzrzewym. Tym skarbem jest tako roślina co rośnie w ziymi, jak jom spożyjecie, to bydziecie takie piykne jak som Ponbócek. Też będziecie lśnić takim blaskiym.

Adam się pomysloł  Po co mi to. Mom tu wszystko co mi trza, słonko mi świeci, żonka mom urodziwo, co jo się byda męczyć kopiąc za jakims zielskiym? Pedzioł to Ewie jak już aniołek poszoł, ale Ewie łoczy się zaświeciły i pado: Patrz bydymy takie piykne jak Ponbócek. Czemu Ponbócek niy zrobioł nos takimi piyknymi jak łon. Adam pado: Ewatyś już jest tako piykno, no ale przeca my sa ludzie, a Ponbocek jest ino jedyn, niy mogymy być wszyscy Ponbockami. Ale Ewa pado: Weź niy pindol ino bier sie za szufla i kop. No to Adam tez tak zrobioł. Kiej tak kopoł to pado: Ewa, idź i zawołej jeszcze Zeflika, Achima i innych kamratów to nom kopanie pódzie gibcij. Ewa poszła i opedziała im co aniołek im pedzioł. Tak ich namowiyła, że chopcy tyż przyszli z łopatami  i zaczynli kopać.

Za pora dni kiej mieli już blank wielko ta dziura, przechodzioł tamtyndy Ponbócek. I pyto się: Chopcy, co wy tam kopiecie? Adam ni za bardzo widzioł co pedzieć i godo: No, Ponbócku szukom tukej takich glizdów coby im dać jakieś fajne nazwy tak jakżeś mi przykazoł. Ale Ponbócek co wiedziol wszystko godo: Adam nie pindol bo wiym co Ci pedzioł Lucyferek, tam niy ma żodnyj rośliny. No ale kiej chcesz to zabronić Ci niy moga bo żeś niy jest moim niywolnikiem.

Jak Ponbócek poszoł Ewa godo: Widzisz, cosik tam musi być, a Ponbócek niy chce coby my byli takie urodziwe jak łon, kopiymy dalij. I tak ludziska kopali i kopali, aż po jakimś czasie dziura była tako głęboko, że ludzie złazili do nij pora godzin, kopali godzinka i zaś musieli wyłaźić na wieczerzo.

Wtedy Lucyferek pedzioł do ludzi: Słuchejcie może wy nie wyłaźcie stąd, a jo byda wom codziennie donosioł jedzenio i wszystkiego co bydziecie potrzebowali. Ta roślina musi być już kajś tutej, za pora dni, no najdalij za tydzień powinniście na nia trafić.

I tak mijoł czas, ludzie przyzwyczaili się do nowych warunków, chocia cierpieli bo zaczynli chorować na łoczy, kiere były przyzwyczajone do światła słonecznego. Najgorsze z tego wszystkiego było to, że zaczęli ludzie umierać, bo nie mieli tam takich warunków do życio jakie mieli na wiyrchu kaj niy umierali. Lucyfer donosioł im wszystkiego co potrzebowali, ale kozoł się ludziom kłoniać przed sobom jak kiedyś kłoniali się Ponbóckowi. Coż mieli ludzie robic kłoniali mu się choć nie były to takie same radosne ukłony jakie oddowali Ponbóckowi, wyjścia jednak nie mieli. Chcieli dokopać się do skarbu, który pozwoloł by im dorównać Ponbóckowi, poza tym nie wiedzieli co mieliby mu pedzieć, nie boło ich tyla czasu na powierzchni, już prawie zapomnieli jak łon wyglądo. Tęsknili tyż do niego, ale jednak bardzij chcieli wykopać te zielsko.

Jakoś ułożyli się życie pod ziemiom, pokopali sie takie komory kaj próbowali normalnie żyć, mnożyli się, a dzieci kiere się rodziły niy wiedziały czy ta legynda o Ponbócku to prowda, abo ino tako historyjka. Jedyne światło jakie znali to boł ogień, kiery ludzie rozpolali z drzewa co im Lucyfer przynosioł, a wlaściwie nie łon ino wszyskie pomocniki co ich sie najon.

Czasem kiej ludzie podłazili do tego głównego szybu jaki wykopali, slyszeli wołanie z wiyrchu, ale nikt nie chcioł wierzyć tym kiere te wołanie słyszeli. To Ponbócek wołoł do ludzi, coby wyłazili z tyj dziury, na wiyrch. Ludzie zoboczyli co kiejby na prowdy żyli na wiyrchu jak słyszeli w legyndach to bołoby im chyba lepij ale byli już tak głymboko, że ino niykiere ludzie sztudiowali insztrukcje jak wylyź na wiyrch, ale tak na prowdy to już nawet te co to sztudiowali to niy wiedzieli jak się wydostać, bo to boł taki skomplikowany systym korytarzy, że niyjedyn sie tam stracioł. Ale ludzie chciyli wierzyć co kiedyś udo im sie wylyź i przyłazili do nich po porady i zbiyrali sie coby dysputować ło tyj drodze na wiyrch i ło tym co pedzieć Ponbóckowi jak już tam wylejzom. Boła tyż tako grupa ludzi co niy kopali, ino sztudiowali insztrukcje, tych co kopali w starych czasach i tych co słyszeli głos Ponbócka przy głównym szybie. Łone nazywali sie faryzuesze i pedzieli, że niykire z nich słyszeli jak ftoś z wiyrchu wołoł, że sam przidzie i wyciągnie ich z biydy.

A na wiyrchu Ponbócek boł bardzo smutny że ludzie łod niego poszli i siedzom w dziurze, niy takigo życio łon chcioł dlo ludzi, chcioł żeby byli łone szczęśliwe. A Lucyfer śmioł się z Ponbócka i godoł mu: Ludzie wolom mie i robiom to co jo im koża.

I tak mijoł czas a Ponbócek - szczególnie Łojciec boł bardzo smutny, nikt niy reagowoł na jego wołanie. W końcu Ponbócek - Syn godo: Łojciec słuchejcie jo wezna i pójda tam na dół i powiym ludziom, co ty sam siedzisz smutny i wtedy łone na pewno zostawiom te kopanie i wylejzom.

Łojciec aże się rozpłakoł, bo z jednyj strony niy chcioł się rozstować z Synkiem kierego tak kochoł, a z drugij strony bardzo chcioł coby ludzie wyleźli i przebywali z nimi. Jak to Łojciec kiery wiedzioł wszystko pedziol: Synku, ale anioł ciymności z jego sługami, kiere nie kopiom ino dostarczajom ludziom jedzynio i drzewa niy pozwolom Ci cobyś ich wzion, bydom Ci robić różne świństwa i w końcu Cie zabijom. Synek godo na to: Jak bydzie tak źle to poślesz mi Duszka, w końcu to Ty jestżeś Łojcem i Panem i możesz mi posłać Duszka coby mie łobudził.

Łojciec kiery wiedzioł jak bardzo ludzie skrzywdzom jego ukochanego Syna, wiedzioł że niykiere ludzie w ogóle nie uwierzom jego słowom, długo myśloł, ale w końcu się zgodził i pedzioł mu tak: Synku - często przyłaź pod główny szyb, tam kaj ludzi niy łażom, jo tyż byda przyłaził pod szyb i tak bydymy się słyszeć. Jak niy bydzie Cie przez trzy dni to jo zaroz pośla Duszka po Ciebie. Uważej na siebie.

Syn zloz w ciemności do ludzi, żeby ich wyciągnąć na wiyrch, do Ponbócka. Szoł w dół cołki miesiąc, i bardzo się dziwił, że ludzie mogli tak głęboko się zakopać w poszukiwaniu czegoś czego niy ma.

I tak doszoł Ponbócek do piyrwszego skupiska ludzi. Kiej łoni go zoboczyli niy wiedzieli skąd łon wzion takie biołe szaty, myśleli, że może Lucyfer wymyśloł jakiś nowy proszek do pranio, abo co. Ale kiedy łon napoczon im łopowioadać o Łojcu, jak łon ciyrpi na wierchu i jak czeko na nich to starsi przypomnieli sie o dawnych czasach kiej miyszkali w szczesliwych warunkach. Łopowiadoł im tyż, jak piyknie jest na wiyrchu i że ludzie tam niy umierajom. Niykiere z ludzi uwierzyli Ponbockowi, bo łon mioł tako siła, kiej ftoś boł chory i pedzioł Ponbóckowi: Jo wiym co ty kiejbyś ino chcioł to mie mogesz ulyczyć. A Ponbócek robioł to chętnie. I łazioł po wszyckich skupiskach kaj ludzie mieli swoje nory i namowioł ich, jak piyknie jest na wiyrchu, pedzioł im co łon stamtąd przyszoł, ale musioł iść przez cołki miesiąc. Wtenczos kupa ludzi pedziała: Jezusicku dyć to musi być prowda, łon jest taki piykny i wszystkim tyż robi same dobre rzeczy. I łazili za nim  słuchali jak łon piyknie im godoł jak mogliby żyć kiejby ino żyli na wiyrchu.

Kiej to zoboczoł Lucyfer wściyk się strasznie i pedzioł tym co dla niego robiyli, że jak ludzie wylejzom to nici z ich zapłaty. I zaczynli łone podburzać ludzi coby mu niy wierzyli. Tak samo te co czytali insztrukcje, godali sie: Jak wszyscy stąd pójdom to kto bydzie przyłazioł do nos po porady. I godali ludziom: Nie wierzcie tymu łoszustowi.

Ale ludzie niy byli takie gupie, widzieli co jest grane, że Jezus (bo tak go nazywali) godo prowda. Łazili wiync za nim, po całyj podziymnyj krainie i głosiyli dobro nowina: że Ponbócek czeko na nos, że jest lepsze życie łod tego co momy tutej, że Jezus piyrszy przeszoł ta droga i my tyż mogymy dobrze przygotowani pójść i dojść na som wiyrch.

Jako, że ta podziemno kraina była cołkiem wielko trzy lata trwało zanim wszystkim ludziom opedzieli dobre wieści. W tym czasie połno ludzi łazioło razym z nim, ale takich wybranych to mioł łon dwunastu i im wszycko na łosobności tłumaczoł. Pedzioł im tyż, że faryzeusze nie zgodzom sie na jego nauka i w końcu po wielu ciyrpiyniach go zabijom. Pedzioł im tyz żeby sie fest niy przejmowali bo potym jak go zabijom, za trzy dni Łociec, kiery jest Panym życia i śmierci pośle mu Duszka i tyn go łobudzi. Ale kiedy jego ucznie zoboczyli jaki łon boł popularny i wiela ludzi przyłazioło na jego nauli to myśleli, że łon tak ino godo.

Na koniec doszli do stolicy krainy ciemności i tam byli najważniejsi faryzeusze i ludzie chcieli sie dowiedzieć co łone myślom o Jezusie. Ale łone boli sie po piyrwsze tego, że stracom swoje źródło utrzymania, po drugie wiedzieli, że anioł ciymności niy jest za tym żeby wyłaźić na wiyrch i boli sie, że nie bydzie on im dostarczoł wiyncyj jedzenia i drzewa na opał. Powiedzieli wiync, że Jezus to jest łoszust i darmozjad, a jak godo ich prawo takigo trzeba zabić.

Ludzie niy wiedzieli co majom począć, przez dugie lata to faryzeusze godali im jak majom sie starać żeby dostać sie na wiyrch. Co prowda za dużo z tych ich porad niy wynikało, ale sie starali. I tak faryzeusze im namydlili łoczy, że w końcu wziynli i aresztowali Jezusa, a potym chocia niy mogli mu nic złego udowodnić wziynli i go zabili.

W czasie kiedy Jezus żył często łaził pod główny szyb żeby być bliżej Łojca, rozmawioł z nim, tak jak sie umówili. Teroz kiej go zabili i przez trzy dni Jezus nie przychodzioł pod szyb, Łojciec pedzioł: Duszku, byda musioł tutej som zostać, idź i przyprowadź mojego Synka sam nazod, na wiyrch, a jak trzeba bydzie to pomóż ludziom.

Duszek polecioł tak wartko jak ino umioł. I już boł przy Synu i budzi go:  Wstowej, śpiochu - już trzy dni sam leżysz, coś ty robioł? Jezus wstoł, ucieszoł sie na widok Duszka, i godo: potym Ci wszystko łopowiym, poć przedstawia Cie moim uczniom, bo łone muszom być fest smutne.

I rzeczywiście kiej przyszli do uczniów, a łone sie zamknyli w laubie na łogródkach, bo sie boli tych pierzyńskich faryzeuszów, to te niy mogli uwierzyć, bo same widzieli jak źli ludzie go przebili i zabili.

Wtedy Jezus im pedzioł: Nie bójcie sie bo to jo jestech, nie żodyn duch. To jest Duszek, kiery jest tyż w wos. Bo jak my wos stwarzali to Duszek tchnoł na wos, tak, że mocie życie. Teroz musza już iśc do Łojca bo mu sie tam mierznie bezy mie. Ale słuchejcie, idźcie i godejcie wszystkim ło tym co żeście widzieli i słyszeli. Jo ida, ale Duszek jak mie łodprowadzi na wiyrch to zaś sam do wos przyjdzie i tak bydymy razym, bo łon jest taki som jak jo. On wom wszsytko dokładnie powiy jak mocie iść żeby dojść na wiyrch.

Tak tyż uczniowie zrobiyli, ale dopiero po piyńdziesieńciu dniach kiej Duszek na prowdy przyszoł do nich, i wtedy kożdy móg tak piyknie godać o Ponbócku. Bardzo wiela ludzi im uwierzyło i nazwali sie Kościołym.

Niekiere zaczynli wyłazić na wiyrch, ale boła to droga trudno i niebezpieczno. Pamiyntejcie, że Ponbócek jak obroł ludzko postać to złazioł na dół cołki miesiąc, no a na wiyrch to jeszcze gorzyj. Po drodze czekali jeszcze sługi anioła ciymności kiere chcieli tych co wyłażom wciepnąć nazod na som dół. I tak ludzie zaczynli wyłazić niy pojedynczo, ino zbiyrali sie w grupy po 15-20 ludzi i szli na wiyrch. Wiecej ich niy moglo isc na roz, bo drabinki kiere były, nie były takie blank nowe, i mogly sie urwac. Niy wszyscy tyz chcieli wylazic bo, abo niy wierzyli ze tam na prowdy jest jakis inny swiat, abo boli sie tyj drogi, abo byli za lyniwe, abo tyz niy chcieli zostawiac tego wszystkiego co sam na dole mieli, ciemnych nor w kierych miyszkali, ognia przy kierym sie grzoli.

Jednak Duszek działoł i bardzo wielu ludzi wyruszyło, a łon jeszcze pedzioł, że bydzie tak długo działoł aże wszyskie ludzie wylejzom na wiyrch. A Syn biere kożdego jednego co wylezie i myje z wszyskich tych brudów kiere na dole byli normalne. Te zaś co wyleźli żyjom sie w słonku, i mogom na codziyń widzieć Ponbócka, a łon sie fest cieszy z kozdego jednego kiery wylezie z tych ciymności i zaroz jak go Syn umyje daje mu bioło szata i godo: Siednij sie sam ze mnom do wieczerzy, jydz, pij i raduj sie, bo bydymy razym już na zawsze.

do strony «rożności»